ﺷﺮوط ﺟﺰای ﻗﺮاردادی ﺑﻪ ﺗﻮاﻓق ﻫﺎﯾﯽ ﮔﻔﺘﻪﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ تاﺧﯿﺮ ﯾـﺎ ﻋﺪم اﺟﺮای ﺗﻌﻬﺪات اﺳﺖ از جمله وﺟﻪ اﻟﺘﺰام ﺑﻪ ﻗﺮارداد، وﺟﻪ ﻋﺪم اﻟﺘـﺰام ﺑﻪ ﻗﺮارداد، ﻋﺮﺑﻮن و ﻏﯿﺮه ﮐﻪ از ﻣﺼـﺎدﯾﻖ آن ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ.
اﻣـﺮوزه در ﺑﯿﺸـﺘﺮ ﻧﻈــﺎم ﻫــﺎی ﺣﻘــﻮﻗﯽ ﭼﻨــﯿﻦ ﺷــﺮوﻃﯽ رواج دارد. ﺧــﻼف دﯾــﺪﮔﺎه ﺳــﻨﺘﯽ ﺣﻘﻮق دانان از ماده 230 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﯽ اﯾﺮان، در ﺳـﺎﯾﺮ ﻧﻈـﺎم ﻫـﺎی ﺣﻘـﻮﻗﯽ، ﻧﻘﺶ ﺑﺎزرﺳﯽ، ﺗﻌﺪﯾﻞ ﮐﻨﻨﺪه دادرﺳﺎن ﻣﺤﺎﮐﻢ ﺑﺎ داوران در این ﮔﻮﻧﻪ ﺷـﺮوط ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ اﺳﺖ. «ﻗﺎﻋﺪه اﻧﮕﺎری معاﻣﻼت ﺳﻔﯿﻬﺎﻧﻪ در ﻓﻘـﻪ»، «ﺗﺌـﻮری ﻣﻌـﺎﻣﻼت ﻧﺎﻣﺘﻌﺎرف در ﺣﻘﻮق ﻋﺮﻓﯽ» و «ﻋﺪاﻟﺖ و اﻧﺼـﺎف» ﻣﺒﻨـﺎی ﺧـﻮﺑﯽ در ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﺷﺮوط ﮔﺰاف و ﻏﯿﺮﻋﻘﻼﯾﯽ اﺳﺖ، ﻣﺠﺎزاتﻫﺎﯾﯽ ﻗﺮاردادی ﮐـﻪ در ﻣـﻮاردی ﭼﻨﺪ ﺑﺮاﺑﺮ اﺻﻞ ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻮده و ﺑﺮﺧﻼف ﺗﺌﻮری ﻣﻮازﻧـﻪ در ﻓﻘـﻪ ﻣـﯽﺑﺎﺷـﺪ و از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﺟﺪی ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻗﻀﺎﯾﯽ و دایره اﺟﺮای اﺣﮑﺎم ﻣﺪﻧﯽاﺳﺖ.
