حقوق کارگزاران ورزشی دکتر کیوان شعبانی مقدم،دکتر بهرام یوسفی

مقدمه
پدیده کارگزاري یا ایجنت بودن یا دلالی اساساً طبق قانون تجارت از ملزومات حوزه اقتصادي است. براي مثال، افراد بلیت هواپیما را از آژانس یا
دلال میگیرند، مسکن را آژانس یا دلال خریداري میکنند، بلیتهاي کنسرت را از دلال میخرند و گاهی اوقات، بلیتهاي ورزشگاه را هم از
دلال خریداري مینمایند، زیرا دلال طبق ماده 335 تا 353 قانون تجارت فردي است که از شأن وکالت برخوردار است و میتواند واسطه انجام
کاري در امور تجاري شود.

ایجنتها که با نام کارگزار، نماینده، وکیل و مدیر برنامه هم خوانده میشوند، در بسیاري از عرصه ها از قبیل هنر،
ورزش، اقتصاد و سیاست به افراد مشهور در زمینه هاي مختلفی چون ارتباط با رسانه ها، عقد قراردادهاي حرفهاي، ارتباط با صاحبان سرمایه و
بسیاري امور دیگر کمک میکنند.

از این رو، ایجنتها باید با حیطه موردنظر آشنا باشند، قواعد درست و غلط حیطه مذکور را بشناسند و شیوه
ارتباط با رسانه ها را بدانند.

در دنیاي ورزش و در عصر حاضر، وظایف ایجنتهاي ورزشی از یافتن یک تیم مناسب یا بستن قرارداد براي ورزشکاران فراتر رفته است، اگرچه
این نقش نیز وظیفه اي بسیار مهم بشمار میرود. امروزه ایجنتهاي ورزشی در بیشتر جنبههاي شغلی ورزشکاران حرفهاي مانند پیدا کردن
باشگاه براي ورزشکار، تحلیل بازار، برآورد قیمت بازیکن، بازاریابی براي نام بازیکن، تلاش و بحث بر سر بهبود نمایش و حضور
بازیکن در انظار، مشاوره هاي مالی و سرمایه گذاري، برنامه ریزي مالیاتی و مشاوره هاي فردي، قانونی و مالی و … به آنها کمک میکنند.

نقش ایجنتهاي ورزشی امروزه در دنیاي ورزش قابل انکار و نادیده گرفتن نیست، زیرا براساس مقررات، نقل و انتقال در فوتبال در سطوح
بین المللی و بین لیگهاي کشورهاي مختلف، بدون حضور ایجنت رسمی امکانپذیر نیست. با اینکه مجوز داشتن توسط ایجنتها به معناي
تایید سلامت حرفهاي آنها نیست و تاکنون مواردي در زمینه تخلفات آنها گزارش شده (مانند خرید سئوالات آزمون، وارد کردن
بازیکنان بسیار ضعیف به کشور، همکاري غیرمستقیم با دلالان غیررسمی و تخلفات مالی و دخالت در نتایج بازيها) که گاهی
اوقات محرومیت آنها را هم بدنبال داشته است، اما تجارب کشورهاي توسعه یافته نشان داده است که این، تنها راهکار مبارزه با
فعالیتهاي دلالانه در ورزش است.

افزایش تعداد ایجنتهاي رسمی، نقش مهمی در ایجاد سلامت اقتصادي در ورزش، بویژه رشته
فوتبال دارد. بررسیها در رشته فوتبال نشان میدهد که در کشورهاي توسعه یافته اي که از سطح فوتبال بالاتري برخوردارند (ایتالیا،
اسپانیا، انگلیس، برزیل، آلمان)، تعداد بیشتري ایجنت مشغول فعالیت هستند و درواقع، تعداد بالا یا پایین ایجنتها در هر کشور،
علاوه بر نشان دادن میزان قانونمداري، سلامت اقتصادي، فوتبال خیزي و حجم سرمایهگذاري در ورزش، معیار خوبی براي
تشخیص میزان فساد است.

توجه ناکافی به لزوم افزایش ایجنتهاي رسمی و پیشگیري از دلالی غیررسمی و حضور دلالان و واسطه هاي بدون مجوز، سبب
بروز مشکلات بسیاري در رشته فوتبال شده است.

مبحث ایجنتهاي ورزشی موضوعی بسیار مهجور در ورزش کشور است و غالباً تحت
عنوان دلالی و با بار معنایی منفی و مجرمانه توسط رسانه ها و برخی کارشناسان دنبال میشود و هنوز اقدامی اساسی براي شناسایی، تدوین
شرح وظایف و وضع مقررات مربوط به فعالیت ایجنتهاي رشته هاي مختلف ورزشی در کشور صورت نگرفته است.

از این رو، ضروریست که حرفه کارگزاري بعنوان یک شغل در کنار سایر مشاغل در جامعه ما به رسمیت شناخته شود و از بکارگیري عبارات داراي بار معنایی منفی
براي ایجنتهاي رسمی پرهیز شود. با توجه به اینکه دپارتمان کار ایالات متحده، آینده شغلی مطلوبی را براي ایجنتهاي ورزشی « دلال » چون

در دهه آینده پیشبینی کرده و با عنایت به رشد روزافزون صنعت ورزش و افزایش تنوع شبکه هاي تلویزیونی که به منظور پوشش رسانهاي
مسابقات ورزشی بوجود آمده اند و نیز، افزایش رشته هاي ورزشی ناشناخته و جدید؛ چشم انداز روشنی پیش روي حرفه کارگزاري ورزشی است.
انگیزه اصلی از تدوین این اثر، شناساندن حرفه کارگزاري به مخاطب فارسیزبان است.

براي تدوین این کتاب تقریبا هیچ منبع فارسی وجود نداشت و مولفان با زمینه آشنایی قبلی با مشکلات و معضلات ورزش کشور و بویژه فوتبال، منابع لازم را از مراجع مربوطه تهیه نمودند. امید که
شاهد انتشار آثار متعدد دیگري در این زمینه و اثربخشی این اقدامات در مسیر شفافیت هرچه بیشتر و ایجاد انضباط مطلوب مالی و مدیریتی
در ورزش کشور باشیم