درآمدی به رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق دکتر سیدمرتضی نعیمی

 در نگاه نخست، شاید به نظر برسد دو پدیده یا نهاد اجتماعی «حقوق» و «اقتصاد» چندان ارتباطی با یکدیگر ندارند و باید آن‌ها را به مثابة دو موضوع علی‌حده و مستقلِ علمی تلقی نمود.

از سوی دیگر، نگاهی به واقعیت‌های آکادمیک نشان می‌دهد که دو علم حقوق و اقتصاد که موضوع آن‌ها مطالعة دو نهاد یا پدیده فوق است، نیز، ارتباط خاصی با یکدیگر ندارند و به عنوان دو علم از زیرمجموعة علوم انسانی تلقی می‌شوند که اندیشمندان هر یک از این دو دانش، به صورت جداگانه و هریک با روش‌شناسی خاص خود، سرگرم برنامه‌های تحقیقاتی مربوطه هستند. با وجود این، «حقوق و اقتصاد»، به مثابة یک جریان علمی و یک برنامة تحقیقاتی و پژوهشی جامع و کلان، طرفدار این اندیشه جالب‌توجه است که دو پدیده حقوق و اقتصاد، ارتباط وثیقی با یکدیگر دارند و بر هم تأثیرگذارند و می‌توان آنها را موضوع مطالعة واحدی قرار داد. از طرف دیگر، این اندیشه هم می‌تواند جذاب و فریبنده باشد که علم اقتصاد و علم حقوق به اندازه‌ای با یکدیگر مرتبط هستند که شاید بتوان گفت منطق علم حقوق، همان منطق علم اقتصاد است.

این گزاره، هستة مرکزی رویکردی فکری را تشکیل می‌‌دهد که به «رویکرد اقتصادی به حقوق» یا «تحلیل اقتصادی حقوق» موسوم است و از یک منظر، اخص از جریان حقوق و اقتصاد محسوب می‌شود. مطالعه و بررسی اندیشه‌‌های محوری این رویکرد فکری و تمایز آن از سایر مکاتب رقیب، موضوع کتاب حاضر را تشکیل می‌دهد.