مسولیت مدنی در طرح‌های جنگلداری زینب کریمی منش

دربارۀ کتاب مسئولیت مدنی در طرح های جنگلداری

برابر مادۀ 2 اعلامیه استکهلم: ( منابع طبیعی زمین شامل ، هوا ، آب ، خاک ، گیاهان و جانوران و مخصوصا نمونه‌های شاخص از اکوسیستم‌های طبیعی باید برای حفظ نسل‌های کنونی و آینده با برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت مناسب ، حفاظت شوند.) ، در سطح ملی در حقوق داخلی ایران در ماده 1 قانون ملی شدن جنگلها و مراتع مصوب 1341 آمده است : (کلیه اراضی جنگلی متعلق به دولت می‌باشد و حفاظت ، حمایت ، توسعه و بهره‌برداری از این ثروتهای ملی متعلق به سازمان جنگلها و مراتع است…)که به تبع آن به ادارت منابع طبیعی تابعه در مراکز استانها و شهرستانها  حق توکیل در حفاظت ، حمایت و … داده شده است لذا  در پیشبرد اهداف ذکر شده در قوانین مذکوراقدامات متعددی در سطح داخلی و بین المللی صورت گرفته است در همین راستا قوانین کیفری و حقوقی بیشماری به اقتضای هر مورد در حقوق داخلی به تصویب رسیده است و می طلبد که اشخاص متعددی در سطح ملی و بین‌المللی در این زمینه در راستای نیل به اهداف مذکور در اسناد بین‌المللی و قوانین داخلی مشغول به فعالیت باشند که بنابر وظایف هرکدام در جایگاههای مربوطه قابل بررسی وبحث و مطالعه می‌باشد ، از طرفی دست افراد سودجو در بهره‌برداری از این ثروتهای خدادادی کوتاه نخواهد بود به گونه ای که به هر حربه‌ای قصد سواستفاده از موقعیت‌های پیش‌آمده را دارند ، لذا بهتر است با اجرای صحیح قوانین از اعمال اینگونه اشخاص جلوگیری به‌عمل آید.

در سطح ملی ، سازمان جنگلها و مراتع طرح‌های منابع طبیعی و آبخیزداری زیادی به‌تصویب رسانده که از جمله آنها طرح‌های جنگلداری می‌باشد این طرح‌ها با سه هدف حفاظت و توسعه و بهره‌برداری از جنگلها توسط سازمان جنگلها و مراتع کشور تهیه و با توجه به ظرفیتهای موجود به مجریان طرح که ممکن است در خارج از ادارات منابع طبیعی (اشخاص حقیقی و یا حقوقی  در قالب شرکت ویا به‌صورت پیمانکاری) باشند واگذار شده است که این اشخاص متعاقبا  قراردادهایی به‌منظور به‌کارگیری نیروی انسانی لازم و به‌کارگیری ادوات مورد نیاز جهت اجرای طرح با سایر اشخاص و با دولت منعقد می نمایند.

از این رو در وهله اول دولت‌ها و شخص یا اشخاصی در قالب پیمانکار (مجری) طرح، همچنین با توجه به شرایط موجود طرح جهت اظهار‌نظر کارشناسی‌، اشخاصی به‌عنوان کارشناس مربوطه منصوب از طرف پیمانکاران یا دولتها ، جهت اجرای صحیح و اصولی طرح منصوب می‌گردند و از جمله دیگر اشخاصی که در اجرای طرح‌های جنگلداری دخیل هستند نگهبان و راننده و کارگران و عواملی هستند که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم در اجرای صحیح طرح‌ها دخیل می‌باشند این نکته را نباید از نظر دور داشت که علاوه بر اشخاص مورد اشاره افراد دیگری در طرح‌های جنگلداری فعالیت دارند و یا اینکه فعالیت آنها نقش موثر در طرح‌ها دارد که در اسناد بین‌الملل از آنها تحت عنوان بومیان و افراد محلی و جوانان و زنان و کودکان یاد شده است ، که ممکن است از فعالیت آنها خساراتی متوجه طرح های جنگلداری گردد شاید حذف طرح‌های بهره‌برداری نقطه‌قوتی برای حمایت از جنگل‌ها در سطح ملی باشد اما وظیفه سازمان جنگلها در حیطه حفاظت و بهره برداری کماکان به‌قوت خود باقی است از این منظردر باب مسئولیت مدنی اشخاص در طرح‌های جنگلداری ابتدا باید به مبانی و ارکان مسئولیت این اشخاص در حیطه داخلی و اسناد بین‌الملل توجه نمود چرا که با شناخت ارکان مسئولیت از جمله وجود ضرر و فعل زیانبار و رابطه سببیت بین آنها بهتر می توان به مسئولیت مدنی این اشخاص و فعل زیانبار آنها پی برد. همچنین شناخت مبانی مسئولیت مدنی اشخاص مذکور را می توان در نظریات مختلف در سطح داخلی و بین‌الملل مورد بررسی قرار داد و

در این کتاب می خواهیم به این پرسش پاسخ دهیم که مبنای مسئولیت چنین اشخاصی در حیطه حقوق داخلی و اسناد بین‌الملل چگونه است و با بررسی نظرات مختلفی که در خصوص آنها مطرح است به نتیجه منطقی در این زمینه برسیم