وصیت (تحلیل فقهی و حقوقی)(مواد 825 تا 860 قانون مدنی) دکتر سید مصطفی محقق داماد

قواعد مربوط به ارث و وصیت، که ارتباط بهم پیوسته ای دارند، از یک ویژگی برخوردار ایت و آن اینکه اداره و سلطه انسانها را بر اموال و اقاربشان به محدوده های زمانی بعد از مرگ نیز گسترش می دهند و در بین نهاده های حقوقی و فقهی شاید مصادیق نادری نظیر وقف از این خصیصه برخوردار باشند.

وصیت اعم از اینکه عهدی باشد یا تملیکی، از جانب شارع مقدس بهاین منظور جعل و تشریع گردیده که کرامت و منزلت عالیه مردم و عظمت والای انسانی آنها، آنچنان که شایسته شان بشر، این عالی ترین مخلوق هستی است، رعایت شود. موجودی که علیرغم بیگانگی از خود و عدم شناخت گوهر وجودیش به آن پایه مورد مهر و لطف خالق هستی است که بعد از خلقش به خود می بالد و تفاخر می کند.

در جزوه حاضر که بصورت دروس طلاب و دانشجویان رشته حقوق جمع آوری و تنظیم شده تلاش و تاکید بر این بودهاست که حتی المقدور ضوابط و قواعد و اصول حاکم بر وصیت، مطابق بیان قانون مدنی، با زبانی ساده و در خور استفاده عموم تبیین شود. بنابراین آنچه در پیش روی دارید هرگز مدعی رسالتی بیش از این نیست، و در همین راستا، ساده سازی مباحث و پرهیز از تعمیق در ریشه یابی های عالمانه می تواند قابل توجیه باشد.

از ویژگی های بارز این کتاب:

اول، با توجه به اینکه وصیت یک نهاد و تاسیس حقوق خصوصی و یکی از مصادیق احوال شخصیه در سایر ادیان و مذاهب نیز سابقه تاریخی و مورد استفاده و استعمال عملی دارد، سعی شده است تا جایی که به ایجاز و حجم درسی جزوه خللی وارد نیاورد بصورت مقایسه ای در رابطه با مکاتب دیگر اسلامی و بعضا اروپایی مورد بررسی قرار گیرد.

دوم، ویژگی دیگر عبارتست از شرح ماده به ماده مبحث وصیت قانون مدنی و تشریح مبانی فقهی آن و اظهارنظر در مورد نظریات صحیح تر که ممکن است تضییقاتی در مقایسه با مباحث موضوعی پیش روی نویسندهباشد. نگارنده خود به محدودیت ها و نقائص و کاستی های موجود در مجموعه حاضر اذعان، و ضمن اعتذار از صاحبنظران گرانقدر انتظار تذکر دارد.