پزشکی قانونی و پلیس علمی در تحقیقات جنایی و کشف علمی جرایم از دیدگاه حقوقی دکتر هادی شیرزاد،امید شیرزاد

طبابت از گذشته تاکنون دارای منزلت و ارزش والای خاصی در میان دیگر حرف و مشاغل بوده است؛ ازاین‌رو می‌بایست اطبا و پزشکان اصول و قوانین و اخلاقیات را در روند کاری و طبابت خود مدنظر قرار داده و با رعایت هرچه بیشتر آن‌ها، اخلاق پزشکی را در جوامع مختلف ارتقا دهند. لازم به ذکر است که بارزترین نمونه اهمیت و جایگاه اخلاق در پزشکی، سوگندنامه بقراط می‌باشد که به خوبی موضوع مزبور را تبیین نموده است.

ازاین‌رو در جوامع مختلف علاوه بر رعایت اخلاقیات در علم پزشکی که به مثابه حقوق نرم و پیشگیرانه می‌باشد، بر تصویب و پایه‌گذاری حقوق سخت نیز که بازدارندگی هرچه بیشتر تخلفات  و جرائم در حرف پزشکی را کمک می‌نماید تاکید شده است؛ چرا که یک پزشک در عین حال که می‌تواند منجی یک فرد باشد، از دیگر سو با تخلفات خود نیز می‌تواند نه تنها یک فرد، بلکه یک جامعه را متضرر نموده و موجب خدشه‌دار شدن نظم و امنیت اجتماعی و سلامت جامعه گردد.

لذا همیشه افرادی وجود دارند که به سهو و از روی سهل‌انگاری و چه به عمد، موجب از بین رفتن سلامت جسم و روح و روان بیماران شده و بر بار آلام ایشان می‌افزایند؛ ازاین‌رو ایشان علاوه بر اینکه سوگندنامه بقراط را نقض می‌نمایند، از دیگر سو مسئولیت جزایی که به آن مکلف می‌باشند را نیز نقض می‌نمایند که مستوجب تعقیب کیفری و انتظامی خواهند بود. در این راستا در جمهوری اسلامی ایران نیز قانون‌گذار با تصویب قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران به اِعمال نظارت انتظامی بر شاغلین حرف پزشکی مبادرت ورزیده است.

از دیگر سو حرفه‌ی پلیس در تمام دنیا حافظ جان و مال و ناموس شهروندان در داخل مرزهای کشورها می‌باشد و از این باب است که برای نیل به این هدف متعالی، پلیس‌های دنیا در دهه‌های اخیر به سمت علمی شدن و استفاده از علوم جدید و هوشمند در راستای اقدام هرچه بهتر وظایف خود گام برداشته‌اند.

نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و در سال‌های اخیر توانمندی‌های بی‌نظیری را در عرصه پلیسِ علمی در حوزه‌های مختلف پلیسی (از جمله حوزه‌های مرتبط با موارد هم‌بسته با شرح وظایف پزشکی قانونی کشور) کسب نموده است.

با این دیدگاه، محتوای کتاب پیش رو بر آن است تا بایسته‌ها و الزامات ساختاری و عملیاتی “پزشکی قانونی و پلیس علمی” را تبیین نموده و از پس آن کارکرد، عملکرد و روش‌های بهینه نمودن همکاری این دو حوزه‌ی مرتبط و مهم را برای علاقمندان رشته حقوق به رشته تحریر درآورد